Promoot de Poolse president een bitcoinplatform?

Een video die online circuleert, lijkt te laten zien dat de Poolse president een bitcoin-investeringsplatform aanprijst, maar de beelden zijn uit hun context gehaald.

Een fragment dat wordt gedeeld op X en Instagram toont de Poolse president Karol Nawrocki die een investeringsplatform genaamd Bitcoin Trader AI zou promoten.

In het fragment zou de president zeggen: "Precies om middernacht vanavond is de laatste kans om deel uit te maken van het Bitcoin Trader AI-programma van de regering." Dit fragment is echter uit zijn context gehaald en is waarschijnlijk met behulp van AI gemanipuleerd.

Een zoekactie met omgekeerde beeldherkenning laat zien dat de oorspronkelijke video in november 2025 werd gepubliceerd door Karol Nawrocki. In die video verdedigt hij het gebruik van zijn vetorecht en roept hij de regering op om hem te raadplegen over wetsvoorstellen in een vroeg stadium.

Nawrocki, lid van de rechts-conservatieve partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS), is herhaaldelijk in aanvaring gekomen met de centrumgerichte Poolse premier Donald Tusk.

Volgens de Poolse grondwet heeft de president een vetorecht voor de wetten die door het parlement zijn aangenomen. Die wetten treden dan niet in werking tenzij de volksvertegenwoordigers dat veto weten te overrulen.

Sinds zijn aantreden maakt Nawrocki veelvuldig gebruik van dat recht. Zo sprak hij zijn veto uit over wetgeving die de uitkeringen voor Oekraïense vluchtelingen in Polen moest verlengen en over wijzigingen in een wet op het dierenwelzijn die een verbod moesten invoeren op het permanent aan de ketting leggen van honden.

Nawrocki legde ook een veto op een wet die de EU-verordening inzake digitale diensten moest ondersteunen. Die stap van de Poolse president kan Warschau  blootstellen aan hoge boetes uit Brussel.

In de oorspronkelijke video legt Nawrocki uit dat hij zijn presidentieel veto inzet om de belangen van burgers, de rechtszekerheid en de stabiliteit van de staat te beschermen, en niet, zoals in het gemanipuleerde fragment wordt gesuggereerd, om kijkers aan te moedigen in bitcoin te investeren.

Volgens de Poolse factcheckorganisatie Demagog is het fragment met behulp van AI aangepast, zodat er reclame voor een investeringsplatform in Nawrocki’s oorspronkelijke toespraak is gemonteerd.

Een vergelijking van beelden uit beide video’s laat zien dat de mondbewegingen en stem van de president niet overeenkomen met de opname uit november 2025. Dat wijst erop dat het fragment met AI is gemanipuleerd.

Er is geen geloofwaardig bewijs dat Nawrocki mensen oproept om in dit bitcoinplatform te investeren, al sprak hij in december 2025 wel zijn veto uit over een wetsvoorstel dat de cryptomarkt in Polen moest reguleren: hij vond dat het neerkwam op overregulering van de markt.

Bekend draaiboek voor oplichting

Het is niet de eerste keer dat beelden van Nawrocki of van andere Europese leiders worden gebruikt om deepfakes te maken die investeringsplatforms promoten. Een onderzoek naar online beleggingsfraude in de Europese Unie constateerde dat de Duitse minister van Defensie figureert in door AI gegenereerde advertentie-oplichtingspraktijken.

Een ander onderzoek bracht aan het licht dat de Nederlandse radicaal-rechtse politicus Geert Wilders eveneens doelwit was geworden. Oplichters maakten YouTube-video’s met synthetische stemklonen en door AI gegenereerde beelden om Wilders na te bootsen en kijkers te verleiden tot investeringen in een frauduleus handelsplatform.

Slachtoffers van dit soort constructies worden doorgaans doorgestuurd naar een externe website, waar zij worden gevraagd persoonlijke gegevens achter te laten of een eerste storting te doen. Consumentenorganisaties waarschuwen dat gebruikers via dergelijke programma’s duizenden euro’s kunnen kwijtraken.

Kunstmatige intelligentie heeft dit soort praktijken versneld: het is eenvoudiger geworden om overtuigende advertenties voor dergelijke platforms te maken en zo mogelijk het vertrouwen van kijkers te winnen.

De verspreiding van de vervalste video valt samen met de weigering van Nawrocki om wetgeving te ondertekenen die de EU-verordening inzake digitale diensten in Polen zou invoeren.

Zoals Demagog opmerkt, is een van de doelen van deze wet dat online platforms verplicht worden om illegale inhoud, zoals financiële oplichting, sneller te verwijderen.

The Cube, het factcheckteam van Euronews, heeft het kantoor van Nawrocki om een reactie gevraagd, maar kreeg op het moment van publicatie nog geen antwoord.

(KDR/©️Euronews/Vertaling en adaptatie: The Global Money/Illustratie: picture alliance / NurPhoto | Klaudia Radecka)